Yazım Kuralları

Genel İlkeler

Orun, ana konusu sözlük bilimi olmakla birlikte, sözlük bilimi ile alakalı olmak kaydıyla dilin her sahasından (köken bilgisi, anlam bilgisi, şekil bilgisi vb.) ilmî çalışmalar yayımlanan, kitap tanıtımı ve değerlendirmesi, araştırma notu, mülakat, tercüme ve metin neşri mahiyetindeki yazılara da yer verilen, disiplinler arası çalışmalara açık, milletlerarası hakemli akademik bir dergidir. Aşağıdaki kurallar; başvuru sürecinin yazar lehine basitleştirilmesi, hakem değerlendirmesinin sağlıklı yürütülmesi ve kabul sonrası bütün makalelerin tutarlı bir akademik formatla yayımlanması ilkesini esas alır.

Başvuru Süreci ve Format

Dergi, yazar dostu bir yayın süreci benimser. İlk başvuruda derginin sıkı format kurallarına tam uyum aranmaz (free format); bu kurallar yalnızca kabul edilen makalelerde uygulanır. Bu uygulama, yazarın aynı çalışmayı farklı dergilere yeniden formatlama yüküyle karşı karşıya kalmasını önlemeyi ve değerlendirme sürecinin içerik odaklı yürümesini hedefler.

İlk Başvuru için Minimum Gereksinimler

• Dosya formatı: .docx (Ana Metin) ve .docx (Kapak Sayfası); iki dosya ayrı yüklenir.
• Sayfa düzeni: A4, en az 15 nk. satır aralığı, okunabilir bir yazı tipi, iki yana yaslı.
• Atıf stili olarak, derginin aşağıda belirtilen farklı tercihlerini içerecek şekilde, Chicago Manual of Style 18th edition (notes and bibliography) kullanılması önerilir; ancak ilk başvuru aşamasında tutarlı herhangi bir atıf sistemi kabul edilir.
• Türkçe ve İngilizce başlık, öz ve anahtar kelimeler.
• Bütün yazarlar için ORCID kimliği.
• Etik kurul onayı gerektiren araştırmalar için onay belgesi.
• Kör hakemlik için yazar bilgileri ana metin dosyasında yer almamalıdır; bu bilgiler Kapak Sayfası belgesine yazılır.
• Yapay zekâ kullanılmışsa açık beyan.

Kabul Sonrası Tam Format

Çalışmanız kabul edildikten sonra yazardan; tam sayfa formatı, derginin aşağıda belirtilen farklı tercihlerini içerecek şekilde Chicago Manual of Style 18th edition (notes and bibliography) atıf stili ile hukuki kaynak adaptasyonu kurallarına eksiksiz uyum talep edilir. Bu aşamada dergi şablonları yazara iletilir.

Sayfa ve Belge Formatı

• Sayfa boyutu: A4 (210 × 297 mm)
• Kenar boşlukları: 2,5 cm her yönden
• Yazı tipi: Times New Roman 11 pt
• Satır aralığı: en az 15 nk.
• Paragraf girintisi: Yok
• Hizalama: İki yana yaslı
• Dipnot yazı tipi: Times New Roman 9 pt, tek satır aralığı
• Sayfa numarası: Sayfa altında, ortalı

Makale Türleri ve Uzunlukları

Kelime sayıları; öz, ana metin, dipnotlar ve kaynaklar dâhil hesaplanır. Tablo ve şekiller bu sayıya dâhil değildir.

Başlık, Yazar Bilgileri, Öz ve Anahtar Kelimeler

Yazar bilgileri (ad, kurum, ORCID, e-posta, yazışma adresi) yalnızca Kapak Sayfası belgesinde bulunur; ana metin dosyası kör hakemlik amacıyla yazardan arındırılmış olmalıdır.

• Makale başlığı: En fazla 15 kelime; alt başlık iki nokta üst üste ile ayrılabilir; 12 pt, kalın, ortalı, her kelimenin ilk harfi büyük.
• Öz: 150-250 kelime, 10 pt, tek paragraf, alt başlık yok. Yapısal öz tercih edilir: bağlam, hedef, yöntem, bulgular ve katkı sırasıyla. Öz ve abstract başlıkları ortalı, 10 pt, ilk harfi büyük.
• Anahtar kelimeler: 3-7 kavram, küçük harfle ve virgülle ayrılarak.
• Türkçe ve İngilizce sunum: Bütün makaleler için Türkçe ve İngilizce başlık, öz ve anahtar kelimelerin birlikte sunulması zorunludur.

Metin Yapısı ve Başlık Hiyerarşisi

Makale yapısı, çalışmanın türüne göre değişebilir; ancak en az şu unsurları içermelidir: Giriş, ana çözümleme bölümleri (alt başlıklarla), Sonuç ve Kaynaklar. Ampirik çalışmalar IMRaD (Giriş, Yöntem, Bulgular, Tartışma) yapısını izler.

• Birinci derece başlıklar: 11 pt, kalın, ortalı, kelimelerin ilk harfleri büyük
• İkinci ve sonraki derecedeki başlıklar: 11 pt, kalın, sola yaslı, sadece ilk kelimenin ilk harfi büyük

Atıf Stili (Chicago Manual of Style)

Dergide akademik atıf sistemi olarak Chicago Manual of Style 18th edition (notes and bibliography) esasları benimsenmekle birlikte bahse konu sistemden farklı olarak Türkçenin hususiyetleri de göz önüne alınarak bazı tasarruflarda bulunulmuştur.

Chicago Manual of Style’a göre farklılıklar

• Soyadların tamamı büyük harfle yazılır. Soyadın ilk harfinden sonraki harfler ilk harfin puntosundan 2 punto daha küçük yazılır: TOPALOĞLU
• sy. (sayı) kısaltması dergi sayısından önce değil sonra getirilir ve dergi sayısından sonra ‘+ıncı’ manasında olmak üzere nokta konur: 15. sy. (Bu kural sadece Türkçe yazılar için geçerlidir.)
• sayfa aralıkları verilirken sayılar kısaltılmadan yazılır: 333-39 değil 333-339
• Ansiklopedi maddeleri, kitap bölümleri vb. atıflarda kullanılan “içinde” ibaresi söz konusu eserin adından önce değil sonra konur: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi içinde (Bu kural sadece Türkçe yazılar için geçerlidir.)
• Dergi ismi ile cilt sayısı arasına virgül konur: Lexikos 34, değil Lexikos, 34,
• Çok ciltli kitaplar kaynaklarda gösterilirken cilt ibaresi “c.” kısaltması ile ve sayıdan sonra gösterilir. Kitabın toplam cilt sayısı bu ifadeden sonra parantez içinde verilir: 1. c. (3) (Bu kural sadece Türkçe yazılar için geçerlidir.)
• Çok yazarlı yayınlarda yazarların isimleri arasına konulan “ve” ibaresinden önce virgül konmaz: TEKİN, Talât, Mehmet ÖLMEZ, Emine CEYLAN, Zuhal ÖLMEZ ve Süer EKER (Bu kural sadece Türkçe yazılar için geçerlidir.)

Türkçe metinde “ve” kullanılır, “&” kullanılmaz. Sayfa gösterimi “s.” biçimindedir; “p.” ya da “ss.” kullanılmaz.

Bu istisnalar dışında Chicago Manual of Style 18th edition (notes and bibliography) atıf sistemi aynıyla kullanılmalıdır. Söz konusu sisteme dair atıf sisteminin dipnotta ve kaynaklarda nasıl kullanılacağı; atıf yapılan eserin dipnotlarda ilk dipnotta, sonraki dipnotta, ardışık dipnotlarda ve kaynaklarda nasıl gösterileceğine dair örnekler aşağıda gösterilmiştir (bk. Sık Kullanılan Kaynak Türleri).

Doğrudan ve Blok Alıntı

• 40 kelimeden kısa alıntı: Metin içinde çift tırnak ile verilir; atıf alıntının sonunda dipnotta verilir.
• 40 kelime ve üzeri alıntı (blok alıntı): Tırnak işareti kullanılmaz; sol kenardan 0,99 cm girinti yapılır; atıf, bloğun son cümlesinin noktasından sonra dipnotta verilir.
• Doğrudan alıntılarda sayfa numarası zorunludur.

İkincil Kaynak

İkincil kaynak atıfı yalnızca birincil kaynağa erişilemediği durumlarda kullanılır. Kaynaklar kısmında yalnızca okunan kaynak (ikincil) yer alır. Birincil kaynağa ulaşma çabası gösterilmesi beklenir.

Metin İçi Atıf

Chicago Manual of Style 18th edition (notes and bibliography) ilkesi gereği metin içi atıf kullanılamaz; bütün atıflar dipnotta Chicago Manual of Style 18th edition (notes and bibliography) formatında olmalıdır.

Kaynaklar

• Başlık: “Kaynaklar” (Türkçe makalede), “References” (İngilizce makalede).
• Sıralama: Yazar soyadına göre alfabetik (Türkçe karakterler dâhil).
• Asılı girinti: İlk satır sola yaslı, devam satırları 0,99 cm girintili.
• DOI: Varsa her zaman eklenir: https://doi.org/... formatında.
• Bütün atıfların kaynaklar kısmında yer alması, kaynaklar kısmındaki her girdinin metinde atıflanmış olması zorunludur.

Sık Kullanılan Kaynak Türleri

1. Kitap

1.1. Tek yazarlı

• İlk dipnotta: Mustafa S. KAÇALİN, Oğuzların Diliyle Dedem Korkudun Kitabı (Ankara: Türk Dil Kurumu, 2017), 145.

• Sonraki dipnotta: KAÇALİN, Oğuzların Diliyle, 130.

• Ardışık dipnotlarda: KAÇALİN, 130.

• Kaynaklarda: KAÇALİN, Mustafa S. Oğuzların Diliyle Dedem Korkudun Kitabı. Ankara: Türk Dil Kurumu, 2017.

1.2. İki yazarlı

• İlk dipnotta: Yaşar ÖNEN ve Cemil Ziya ŞANBEY, Almanca-Türkçe Sözlük (Ankara: Türk Dil Kurumu, 2020), 85.

• Sonraki dipnotta: ÖNEN ve ŞANBEY, Almanca-Türkçe Sözlük, 97.

• Ardışık dipnotlarda: ÖNEN ve ŞANBEY, 130.

• Kaynaklarda: ÖNEN, Yaşar ve Cemil Ziya ŞANBEY. Almanca-Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu, 2020.

1.3. Üç yazarlı

• İlk dipnotta: Sevinç KAROL, Cevat AYVALI ve Zekiye SULUDERE, Biyoloji Terimleri Sözlüğü (Ankara: Türk Dil Kurumu, 1998), 120.

• Sonraki dipnotta: KAROL, AYVALI ve SULUDERE, Biyoloji Terimleri Sözlüğü, 130.

• Ardışık dipnotlarda: KAROL, AYVALI ve SULUDERE, 130.

• Kaynaklarda: KAROL, Sevinç, Cevat AYVALI ve Zekiye SULUDERE. Biyoloji Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu, 1998.

1.4. Üçten fazla yazarlı

• İlk dipnotta: Talât TEKİN vd., Türkmence-Türkçe Sözlük (Ankara: Simurg, 1995), 120.

• Sonraki dipnotta: TEKİN vd., Türkmence-Türkçe Sözlük, 157.

• Ardışık dipnotlarda: TEKİN vd., 130.

• Kaynaklarda: TEKİN, Talât, Mehmet ÖLMEZ, Emine CEYLAN, Zuhal ÖLMEZ ve Süer EKER. Türkmence-Türkçe Sözlük. Ankara: Simurg, 1995.

1.5. Editör, hazırlayan, mütercim

• İlk dipnotta: VUSÛLÎ, Dîvân [İnceleme-metin-çeviri-açıklamalar-dizin], haz. Hakan TAŞ (Ankara: Türk Dil Kurumu, 2015), 125.

Dolaylı tercüme yapıldığı durumlarda eserin orijinal dilinden tercüme edenler dipnotta “müt.” kaynaklarda “mütercim” şeklinde, tercüme metinden yapılan tercümeler ise hangi dile tercüme edilmişse o dilin adıyla, mesela “Türkçesi” şeklinde, yazılır.

Sigi HUTUHU, Manghol un Niuca Tobca’an (Yüan-ch’ao Pi-shi) = Moğolların Gizli Tarihi Sözlük, müt. Erich HAENISH, Hans-Peter VIETZE ve Herwig Zeuner MTER, Türkçesi Mustafa S. KAÇALİN (Ankara: Türk Dil Kurumu, 2020), 55.

• Sonraki dipnotta: VUSÛLÎ, Dîvân, 110.

HUTUHU, Moğolların Gizli Tarihi Sözlük, 58.

• Ardışık dipnotlarda: VUSÛLÎ, 110.

HUTUHU, 130.

• Kaynaklarda: VUSÛLÎ. Dîvân [İnceleme-metin-çeviri-açıklamalar-dizin]. hazırlayan Hakan TAŞ. Ankara: Türk Dil Kurumu, 2015.

HUTUHU, Sigi. Manghol un Niuca Tobca’an (Yüan-ch’ao Pi-shi) = Moğolların Gizli Tarihi Sözlük. mütercim Erich HAENISH, Hans-Peter VIETZE ve Herwig Zeuner MTER, Türkçesi Mustafa S. KAÇALİN. Ankara: Türk Dil Kurumu, 2020.

1.6. Kitap bölümü

• İlk dipnotta: Barbara Ann KIPFER, “Glossary of Lexicographic Terms”, The Bloomsbury Handbook of Lexicography içinde, ed. Howard JACKSON, 2. bs (London New York Oxford New Delhi Sydney: Bloomsbury Academic, 2022), 441.

• Sonraki dipnotta: KIPFER, “Glossary of Lexicographic Terms”, 445.

• Ardışık dipnotlarda: KIPFER, 447.

• Kaynaklarda: KIPFER, Barbara Ann. “Glossary of Lexicographic Terms”. The Bloomsbury Handbook of Lexicography içinde, editör Howard JACKSON, 2. bs, 441-457. London New York Oxford New Delhi Sydney: Bloomsbury Academic, 2022.

1.7. Çok ciltli eserler

• İlk dipnotta: Hüseyin ATAY, İbrahim ATAY, Mustafa ATAY, Arapça-Türkçe Büyük Lûgat, 1. c. (Ankara: Bayrak Matbaası, 1961), 102.

Hasan ŞU‘ÛRÎ _{^{[ö. 1105/1693-1694]}}, Lisânu ’l-Acem Ferheng-i Şu‘ûrî, haz. Ozan YILMAZ, 1. c. (İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, 2019), 120.

• Sonraki dipnotta: ATAY, ATAY ve ATAY, Arapça-Türkçe Büyük Lûgat, 1:107.

ŞU‘ÛRÎ, Lisânu ’l-Acem, 1:135.

• Ardışık dipnotlarda: ATAY, ATAY ve ATAY, 1:107.

ŞU‘ÛRÎ, 1:135.

• Kaynaklarda: ATAY, Hüseyin, İbrahim ATAY ve Mustafa ATAY. Arapça-Türkçe Büyük Lûgat. 1. c. (3). Ankara: Bayrak Matbaası, 1961.

ŞU‘ÛRÎ, Hasan _{^{[ö. 1105/1693-1694]}}. Lisânu ’l-Acem Ferheng-i Şu‘ûrî. hazırlayan Ozan YILMAZ. 1. c. (4). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, 2019.

2. Makale

2.1. Tek yazarlı

• İlk dipnotta: Mehmet ÖLMEZ, “Etimoloji Sözlükleri”, Kebikeç, 6. sy. (1998): 177.

• Sonraki dipnotta: ÖLMEZ, “Etimoloji Sözlükleri”, 176.

• Ardışık dipnotlarda: ÖLMEZ, 176.

• Kaynaklarda: ÖLMEZ, Mehmet. “Etimoloji Sözlükleri”. Kebikeç, 6. sy. (1998): 175-184.

2.2. İki yazarlı

• İlk dipnotta:  Mustafa S. KAÇALİN ve Ömer ZÜLFE, “Muhammed bin Ahmed’in Ebû’n-Nasâyih’i”, Osmanlı Araştırmaları/The Journal of Ottoman Studies, 38. sy. (2011): 194.

• Sonraki dipnotta: KAÇALİN ve ZÜLFE, “Muhammed bin Ahmed’in Ebû’n-Nasâyih’i”, 197.

• Ardışık dipnotlarda: KAÇALİN ve ZÜLFE, 197.

• Kaynaklarda: KAÇALİN, Mustafa S. ve Ömer ZÜLFE. “Muhammed bin Ahmed’in Ebû’n-Nasâyih’i”. Osmanlı Araştırmaları/The Journal of Ottoman Studies, 38. sy. (2011): 193-212.

2.3. Üç yazarlı

• İlk dipnotta: Iván ARIAS-ARIAS, María José DOMÍNGUEZ VÁZQUEZ ve Carlos VALCÁRCEL RIVEIRO, “Der Effizienz- und Intelligenzbegriff in der Lexikographie und künstlichen Intelligenz: kann ChatGPT die lexikographische Textsorte nachbilden?”, Lexikos, 34 (2024): 55, https://doi.org/10.5788/34-1-1879.

• Sonraki dipnotta: ARIAS-ARIAS, DOMÍNGUEZ VÁZQUEZ ve VALCÁRCEL RIVEIRO, “Der Effizienz- und Intelligenzbegriff in der Lexikographie und künstlichen Intelligenz”, 59.

• Ardışık dipnotlarda: ARIAS-ARIAS, DOMÍNGUEZ VÁZQUEZ ve VALCÁRCEL RIVEIRO, 59

• Kaynaklarda: ARIAS-ARIAS, Iván, María José DOMÍNGUEZ VÁZQUEZ ve Carlos VALCÁRCEL RIVEIRO. “Der Effizienz- und Intelligenzbegriff in der Lexikographie und künstlichen Intelligenz: kann ChatGPT die lexikographische Textsorte nachbilden?” Lexikos, 34 (2024). https://doi.org/10.5788/34-1-1879.

2.4. Üçten fazla yazarlı

• İlk dipnotta: Carole TIBERIUS vd., “A Lexicographic Practice Map of Europe”, International Journal of Lexicography, 37, 1. sy. (28 Şubat 2024): 3, https://doi.org/10.1093/ijl/ecad023.

• Sonraki dipnotta: TIBERIUS vd., “A Lexicographic Practice Map of Europe”, 5.

• Ardışık dipnotlarda: TIBERIUS vd., 5.

• Kaynaklarda: TIBERIUS, Carole, Jelena KALLAS, Svetla KOEVA, Margit LANGEMENTS ve Iztok KOSEM. “A Lexicographic Practice Map of Europe”. International Journal of Lexicography, 37, 1. sy. (28 Şubat 2024): 1-28. https://doi.org/10.1093/ijl/ecad023.

3. Ansiklopedi maddesi

• İlk dipnotta: M. Naci BOLAY, “Beş Küllî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi içinde (İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 1992), 5:545.

• Sonraki dipnotta: BOLAY, “Beş Küllî”, 5:545.

• Ardışık dipnotlarda: BOLAY, 5:545.

• Kaynaklarda: BOLAY, M. Naci. “Beş Küllî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi içinde, 5:545-546. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 1992.

4. Tez

• İlk dipnotta: Ahmet ISPARTA, “Metin Oluşturmada Edatların Yeri” (İstanbul, Marmara Üniversitesi, 2010), 170.

• Sonraki dipnotta: ISPARTA, “Metin Oluşturmada Edatların Yeri”, 178.

• Ardışık dipnotlarda: ISPARTA, 179.

• Kaynaklarda: ISPARTA, Ahmet. “Metin Oluşturmada Edatların Yeri”. Marmara Üniversitesi, 2010.

5. Yazma eser

• İlk dipnotta: Mahmûd el-KÂŞGARÎ, Dîvânu Lugâti ’t-Türk, Millet Yazma Eser Kütüphanesi, Ali Emîrî Arabî, 4189. nr., 49a. yr.

• Sonraki dipnotta: el-KÂŞGARÎ, Dîvânu Lugâti ’t-Türk, 55a.

• Ardışık dipnotlarda: el-KÂŞGARÎ, 57b.

• Kaynaklarda: el-KÂŞGARÎ, Mahmûd. Dîvânu Lugâti ’t-Türk. Ali Emîrî Arabî, 4189: 1a-319b. Millet Yazma Eser Kütüphanesi.

6. İnternet kaynakları

• İlk dipnotta: Burcu ÇALIK, “Türk dilini korumak için bir süzgeç, filtre uygulanmalı”, aa.com.tr, 25 Eylül 2017, https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/tdk-baskani-kacalin-turk-dilini-korumak-icin-bir-suzgec-filtre-uygulanmali/918701.

• Sonraki dipnotta: ÇALIK, “Türk dilini korumak için bir süzgeç, filtre uygulanmalı”.

• Ardışık dipnotlarda: ÇALIK, “Türk dilini korumak için bir süzgeç, filtre uygulanmalı”.

• Kaynaklarda: ÇALIK, Burcu. “Türk dilini korumak için bir süzgeç, filtre uygulanmalı”. aa.com.tr, 25 Eylül 2017. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/tdk-baskani-kacalin-turk-dilini-korumak-icin-bir-suzgec-filtre-uygulanmali/918701.

Tablolar, Şekiller ve Görseller

• Tablo ve şekiller metin içinde ilk anıldıkları yerin hemen ardına yerleştirilir.
• Her tablo ve şekle numara verilir: 1. Tablo, 2. Tablo / 1. Şekil, 2. Şekil.
• Tablo numarası tablonun üstüne; başlık, altına italik yazılır. Tabloda dikey çizgi kullanılmaz; yatay çizgiler tablonun üstü, başlık satırının altı ve tablonun altına gelir.
• Tablo veya şekil başka bir kaynaktan alındıysa atıf, tablonun/şeklin altında “Kaynak.” notu olarak verilir; gerektiğinde telif izni alınmış olmalıdır.
• Görseller yüksek çözünürlüklü (minimum 300 dpi) yüklenmelidir.

Yapay Zekâ Beyanı

Çalışmanın hazırlanmasında yapay zekâ araçları kullanıldıysa; kullanılan aracın adı, sürümü ve kullanım kapsamı (örn. metin üretimi, kaynak özetleme, dil düzeltme, veri analizi, kod üretimi) makalede ayrı bir “Yapay Zekâ Kullanım Beyanı” başlığı altında açıklanır. Bu beyan kaynaklardan önce yer alır.

Yalnızca dilbilgisi denetimi veya metin biçimlendirme için kullanılan araçlar bu beyandan muaftır. Ayrıntılı kurallar için bk. Etik İlkeler ve Yayın Politikası.

Başvuru Belgeleri

Başvuru sırasında aşağıdaki dosyalar ayrı ayrı yüklenir:

• Ana metin (.docx): Yazar bilgilerinden arındırılmış, kör hakemlik için hazırlanmış makale metni.
• Kapak Sayfası (.docx): Yazar adları, kurumlar, ORCID, e-posta, çıkar çatışması, finansman, etik kurul onayı, yapay zekâ kullanım beyanı, telif lisans beyanı ve yazar imzaları.
• Etik Kurul Onay Belgesi (varsa): İnsan veya hayvan içeren ampirik çalışmalar için kurul adı, karar numarası ve tarih.
• Üçüncü Taraf İçerik İzinleri (varsa): Başkasına ait görsel, tablo, uzun alıntı vb. için alınmış yazılı izinler.
• Tablo ve Şekil Dosyaları (varsa): Yüksek çözünürlüklü ayrı dosyalar.